Reykjanes UNESCO Global Geopark tekur virkan þátt í deginum og tengir hann sérstaklega við samstarfsverkefni með Suðurnesjavettvangi, sem hefur það markmið að gera alla skóla á Reykjanesi að UNESCO-skólum (ASPnet). Með því verða skólarnir hluti af alþjóðlegu neti sem vinnur að menntun fyrir sjálfbæra framtíð og tengir kennslu og skólastarf beint við heimsmarkmiðin.

En fánadagurinn markar jafnframt upphaf sjálfbærniviku í Reykjanes Geopark, sem stendur yfir dagana 25. september – 1. október og fær þannig mjög sýnilega byrjun, því flestir skólar og mörg fyrirtæki innan Reykjanes jarðvangs eiga slíkan fána og munu draga hann að húni þennan dag. Markmiðið er að virkja íbúa, fyrirtæki, skóla og sveitarfélög til að taka þátt í að móta sjálfbæra framtíð fyrir Reykjanes. Með fræðslu og samvinnu skapast vettvangur þar sem hugmyndir verða að aðgerðum – í anda heimsmarkmiðanna og í nánu samstarfi við skólana okkar, sem eru framtíðarsmiðir svæðisins.

Með því að sameina fánadag heimsmarkmiðanna og sjálfbærniviku viljum við undirstrika að heimsmarkmiðin eru ekki aðeins alþjóðleg markmið – þau eru leiðarljós í okkar daglega starfi og framtíðarsýn fyrir Reykjanes.

Við hvetjum alla til að taka þátt, fylgjast með og deila myndefni undir merkjum:
#togetherfortheSDGs

???? Nánar um sjálfbærniviku Reykjanes Geopark: www.sjalfbaernivika.is

???? Nánar um fánadag heimsmarkmiðanna: www.un.is/fanadagurinn

Dagana 8.–12. september 2025 fóru fulltrúar frá Reykjanes UNESCO Jarðvangi og GeoCamp Iceland til Temuco í Suður-Chile til að taka þátt í 11. alþjóðlegu ráðstefnunni um jarðvanga (Global Geoparks Conference – GGN 2025).

Ráðstefnan var haldin af Kütralkura UNESCO Jarðvangi og þar safnaðist saman hundruð þátttakenda frá jarðvöngum víðs vegar að úr heiminum þ.a.m. fulltrúum sveitarfélaga og ríkja, fræðimanna og annara hagsmunaraðila, undir yfirskriftinni „From Ancestral Knowledge towards Future Geoparks: Technologies and Digital Innovation for Sustainable Development“ – eða lauslega þýtt Frá arfleifð til framtíðar: tækni og stafrænar nýjungar fyrir sjálfbæra þróun.

Araucanía-héraðið einkennist af mikilfenglegu eldfjallalandslagi, fornum skógum og ríkum menningararfi Mapuche-Pewenche frumbyggjanna, sem skapaði einstakt umhverfi fyrir ráðstefnu sem fjallaði um tengsl vísinda, menningar og samfélags innan ramma UNESCO-jarðvanga.

Íslenski hópurinn

Í íslenska hópnum voru Þuríður Aradóttir Braun og Daníel Einarsson frá Reykjanes UNESCO Jarðvangi, Arnbjörn Ólafsson og Ólafur Jón Arnbjörnsson frá GeoCamp Iceland ásamt Sigurði Sigursveinssyni frá Kötlu Jarðvangi.

Saman kynntu þau hvernig íslenskir jarðvangar eru að þróa nýjar nálganir í útivistar- og vettvangsnámi, endurnærandi ferðaþjónustu og verndun menningararfs – ásamt því að efla tengsl við alþjóðlegt net UNESCO jarðvanga.

Erindi og veggspjöld

Ísland lagði sitt af mörkum með þremur munnlegum erindum og fimm veggspjöldum, sem sýndu fjölbreytt og frumlegt starf innan jarðvanganna:

• From Lava Fields to Lesson Plans: GeoCamp Iceland kynnti hvernig útinám í Reykjanesi hefur verið samþætt í skólastarf og alþjóðleg verkefni, þar sem jarðfræðilega virkt svæði er umbreytt í „lifandi kennslustofu“.

• Regenerative Tourism in a Dynamic Landscape: Núverandi eldvirkni er nýtt sem hvati til að þróa sjálfbæra og nærandi jarðferðamennsku (Geotourism) og fræðsluefni sem laðar að og erlenda hópa.

• Traditional Folktales and Local Legends in Reykjanes UNESCO Global Geopark: Erindi og veggspjald sem sýndu hvernig þjóðsögur og menningararfur eru tengd við jarðfræði til að skapa dýpri upplifun gesta og varðveita staðarímynd svæðisins.

• REGENERATE Project: NPA verkefni sem leitt er af Visit Reykjanes, í samstarfi við aðila frá Finnlandi, Svíþjóð og Írlandi, þar sem þróaðar eru lausnir í endurnærandi ferðaþjónustu (Regenerative Tourism).

• UNESCO ASPnet in Reykjanes: Veggspjald um verkefnið sem miðar að því að tengja alla skóla á Reykjanesi í UNESCO-skólanetið og efla útinám og sjálfbærni í daglegu skólastarfi á Reykjanesi.

• Reykjanes as a Living Lab: Sýnir hvernig jarðvangurinn tengir saman fræðslu, nýsköpun og samfélagsþátttöku í alþjóðlegum samstarfsverkefnum.

• Youthtrails: Að virkja ungt fólk í jarðvöngum með alþjóðlegu samstarfi og kortleggja vistvæna áfangastaði og þjónustu fyrir ungt fólk í Evrópu.

Þessar kynningar undirstrikuðu hlutverk Reykjanes sem lifandi vettvang þar sem jarðvísindi, menning og sjálfbærni mætast – og samfélagið sjálft er virkur þátttakandi í þróun framtíðar jarðvanga.

Framhaldið

Utan dagskrár nýttu fulltrúar Reykjanes jarðvangs tækifærið til að hitta aðra þátttakendur og samstarfsaðila, miðla reynslu um fræðslu- og ferðamál og kanna möguleika á nýju samstarfi milli jarðvanga.

Þátttaka Íslendinga á GGN 2025 undirstrikaði vaxandi hlutverk jarðvanga í að bregðast við alþjóðlegum áskorunum með staðbundnum aðgerðum. Með því að deila aðferðum sem sameina jarðvísindi, menningararf, endurnærandi ferðaþjónustu og fræðslu, Reykjanes tók virkan þátt í umræðum um hvernig jarðvangar geta orðið lifandi tilraunastofur fyrir seiglu og nýsköpun.

Frá gríðarstórum eldkeilum í Chile til Íslands sannaði ráðstefnan kraft alþjóðlegrar samvinnu í að móta framtíð jarðvanga – og framtíð fræðslu, sjálfbærni og samfélagsþátttöku.

—English below—
Reykjanes UNESCO Global Geopark vekur athygli á sprungum sem hafa myndast eða opnast nærri ferðamannastöðunum Brú milli heimsálfa og Valahnúk. Þessar sprungur geta verið varasamar og mikilvægt er að ferðamenn sýni aðgát á svæðinu.

Viðeigandi aðilar eru að skoða sprungurnar og metið er hvaða ráðstafanir verða gerðar til að tryggja öryggi ferðamanna. Gestir er beðnir um að fara varlega og halda sig frá jaðri sprungna hvar sem komið er á öllu Reykjanesinu. Ferðamenn eru á eigin ábyrgð á svæðinu.

Við munum uppfæra upplýsingarnar um leið og nýtt mat liggur fyrir.

-English-
Caution Advised Due to Cracks Near the Bridge Between Continents and Valahnúkur

Reykjanes UNESCO Global Geopark would like to alert visitors to the presence of cracks near the popular tourist sites Bridge Between Continents and Valahnúkur. These cracks may pose a safety risk, and visitors are advised to proceed with caution in the area.

Relevant authorities are currently assessing the situation, and warning signs may be installed as needed. In the meantime, we urge all guests to stay clear of visible cracks and edges. Please note that visits are at your own risk.

We will provide updates as soon as more information becomes available.

Alþjóðajarðfræðisambandið (IUGS) hefur í annað sinn gefið út lista yfir 100 merkilegar jarðminjar í heiminum. Þar á meðal eru tveir staðir á Íslandi, Reykjanes og Vatnajökull.

Listinn var formlega útgefinn á 37. alþjóðlegu ráðstefnu jarðfræðisambandins í Busan Kóreu, 27. ágúst síðast liðinn. Á bak við þessa samantekt og viðurkenningu jarðminja að hálfu IUGS, standa yfir 700 sérfræðingar frá 80 löndum og 16 alþjóðastofnunum.

Nánari upplýsingar: www.iugs-geoheritage.org

IGC er einn aðal viðburður í heimi jarðvísinda og mikilvægur umræðuvettvangur IUGS. Á fjögurra ára fresti sameinar IGC samfélag jarðfræðinga frá öllum heimshornum. Aðalmarkmið þessa samvinnuverkefnis undir stjórn IUGS er að veita þeim svæðum, sem eru ómissandi fyrir jarðvísindin, viðurkenningu.

Nokkrar forsendur liggja á baki vali á þessum stöðum og svæðum:

• hafa mikilvægt vísindalegt gildi.
• eru bestu dæmi heimsins um jarðfræðileg einkenni og ferli.
• eru staðir þar sem einstakar uppgötvanir um jörðina og sögu hennar hafa verið gerðar.
• eru svæði sem hafa með einhverjum hætti þróað jarðvísindin.
• eru staðsett um allan heim og eru jarðfræðilega fjölbreytt.
• Viðurkenning og sýnileiki topp 100 listans frá IUGS getur leitt til frekari virðingar á þessum stöðum og ýtt undir að þau séu notuð sem kennslu og varðveislu þeirra.

Jarðminjasvæðin á þessum öðrum lista yfir 100 jarðarminjasvæði eru dreifð um 53 lönd og ná yfir níu fræðigreinar. Listann má finna í hlekk hér að neðan.

• DESIGNATIONS SITES – IUGS (iugs-geoheritage.org)
• The Mid-Atlantic ridge on Reykjanes – IUGS (iugs-geoheritage.org)
• Vatnajökull – IUGS (iugs-geoheritage.org)
• IUGS-FIRST-100-SITES-WEB-BOOK.pdf (iugs-geoheritage.org)
• IUGS-SECOND-100-SITES-WEB-BOOK.pdf (iugs-geoheritage.org)

Reykjanes features on the IUGS list of geological monuments as an internationally important geological site due to its connection to the Mid-Atlantic Ridge. There you can see the sliding of strata, faults and volcanic fissures. In addition to this, the volcanic history, rock formation and geothermal areas of ​​Reykjanes are very interesting.

The goal of the International Geological Union (IUGS) with the publication of a list of geological monuments is to draw attention to the importance of geological monuments for education and knowledge, to publicize international recognition of their importance, but primarily to promote the preservation of significant geological sites.

This is the second time that IUGS has compiled a list of significant geological heritage sites and it is called ” The Second 100 IUGS Geological Heritage Sites “. The first list was published at the union’s 60th anniversary celebration in 2022 under the title ” The First 100 IUGS Geological Heritage Sites”. The archaeological sites are published electronically and also in book form. It is planned that there will be three IUGS lists and the third will be published in 2026.

To be on the IUGS list of geological monuments, geological sites must have a high international scientific value, as well as, they are the world’s best examples of certain formation and shaping processes. These are places where significant geological discoveries have been made, for example about the history of the Earth, or places where research has contributed to development of geology as a scientific discipline. You can see a discussion of earth monuments on the IUGS website

Emphasis on increased safety and improved access

 This is a project to improve safety and accessibility for tourists. It was considered necessary to define the accessibility at Brimketill as well as to prepare a viewing platform and paths that match the landscape. Reykjanes Geopark has received five grants from the Tourism Site Protection Fund for Brimketil. At the beginning, a detailed land-use plan was prepared for the area around Brimketil, where the emphasis was on improved and safer access. Subsequently, a viewing platform was prepared, a parking lot was demarcated, a footpath was formed along with signs with information about the area. Most recently, the viewing platform was expanded, as well as making it safer and improving accessibility.

The projects correspond well with the focus of the fund regarding safety and improved access to tourist destinations.

UNESCO, the United Nations Organization for Cultural Affairs, recognized Reykjanes as a UNESCO Global Geopark in 2015. This does not mean that Reykjanes Geopark can wave the flag of being a UNESCO Global Geopark for the foreseeable future without working for it. Geoparks around the world go through an assessment every four years. There, the progress and work of the geopark are examined and what needs to be improved, etc. After the evaluation, there is a result that can go in three ways, the red, yellow, and green card. If a geopark receives the red card, it loses its UNESCO Global Geopark title, the yellow card gives the geopark only two years to respond quickly to proposals for improvement. The green card is the best possible outcome, then the geopark is given four years to work on proposals for improvement. Reykjanes Geopark received the green card in its first review in 2019 and again now in 2023 in its second review. It is safe to say that the good work that has been done in Reykjanes in recent years has produced these excellent results. The founders and the board of the geopark are therefore extremely proud of the project and plan to continue working to strengthen the foundations of Reykjanes Geopark

More information:

https://www.unesco.org/en/articles/two-new-geoparks-proposed-endorsement-unesco-global-geoparks-council

UNESCO, Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna viðurkenndi Reykjanes sem UNESCO Global Geopark árið 2015. Það er ekki þar með sagt að Reykjanes jarðvangur geti flaggað þeim fána að vera UNESCO Global Geopark um ókomna tíð án þess að vinna fyrir því. Jarðvangar um allan heim fara í gegnum úttekt á fjögurra ára fresti að jafnaði. Þar eru framfarir og störf jarðvangsins skoðuð og einnig hverju þarf að vinna betur að o.s.frv. Eftir úttektina liggur fyrir niðurstaða sem getur farið á þrjá vegu, rauða-, gula-, og græna kortið. Fái jarðvangur rauða kortið missir hann titilinn UNESCO Global Geopark, gula kortið gefur jarðvangnum aðeins tvö ár til að bregðast hratt við tillögum til umbóta. Græna kortið er svo besta mögulega útkoma þar sem jarðvangnum eru gefin fjögur ár til að vinna að tillögum til umbóta. Reykjanes jarðvangur fékk græna kortið í sinni fyrstu úttekt árið 2019 og aftur núna 2023 í sinni annari úttekt. Það er óhætt að segja að það góða starf sem hefur farið fram á Reykjanesi undanfarin ár hefur skilað þessum frábæra árangri. Stofnaðilar og stjórn Jarðvangsins á Reykjanesi eru því afar stoltir af verkefninu og ætla að vinna áfram að því að styrkja stoðir jarðvangsins.

Sjá nánar…] https://www.unesco.org/en/articles/two-new-geoparks-proposed-endorsement-unesco-global-geoparks-council