Uncategorized @is – Reykjanes Geopark

400 þátttakendur sóttu ráðstefnu á Reykjanesi

Eyþór Sæmundsson — Tue, 29 Oct 2024 12:17:46 +0000

Í byrjun október stóð Reykjanes jarðvangur (Reykjanes UNESCO Global Geopark) að alþjóðlegri ráðstefnu evrópskra jarðvanga í Hljómahöll í Reykjanesbæ. Ráðstefnan sjálf stóð yfir í tvo daga með erindum og vinnustofum, auk dagsferða um Reykjanesið á þriðja degi. Rétt um 400 þátttakendur frá 30 löndum og yfir 190 jarðvöngum og stofnunum, sóttu ráðstefnuna, þar sem boðið var upp á um 230 erindi og vinnustofur.

Yfirskrift ráðstefnunnar var „Thriving Amidst Nature‘s Tests” sem gæti útlagst sem seigla svæða við að bregðast við áskorunum nátturunnar, með vísun í þær áskoranir sem samfélagið í Reykjanes jarðvangi hefur farið í gegnum á síðustu þremur árum, sérstaklega varðandi jarðhræringar og tíð eldgos. Við eigum það sameiginlegt með mörgum öðrum jarðvöngum að þurfa að bregðast við náttúruhamförum og reyna að vinna að uppbyggingu samfélaga, styrkja innviði og búa til tækifæri til framtíðarþróunar svæðanna, í takti við þær áskoranir sem náttúran færir okkur.

Lilja Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra opnaði ráðstefnuna, ásamt því sem hún tilkynnti gestum um fjárhagslegan stuðning ríkisins til jarðvanganna tveggja á Íslandi, Kötlu og Reykjaness, upp á tíu milljónir króna árlega næstu tvö árin.

Að loknu erindi ráðherra, ávörpuðu formaður evrópska netverksins og fulltrúi UNESCO gesti. Í framhaldinu bauð stjórnarformaður Reykjanes jarðvangs, Fannar Jónasson bæjarstjóri í Grindavík, gesti velkomna á svæðið um leið og hann gaf þeim innsýn í þær áskoranir sem samfélagið hefur þurft að takast á við á síðustu þremur árum. Þá var sýnt myndband sem Almannavarnir settu saman fyrir Grindavíkurbæ um aðstæðurnar í bænum við rýmingu íbúa í aðdraganda eldgosanna við Sýlingarfell. Matthew Roberts, forstöðumaður rannsóknar- og þjónustusviðs Veðurstofunnar hélt jafnframt kynningu á opnunninni þar sem hann fór yfir jarðhræringarnar frá sjónarhorni vísindasamfélagsins. Ráðstefnugestir voru á einu máli um að þessi nálgun og yfirferð á viðkvæmu umfjöllunarefni var til þess að þeir fengu mun betri skilning á stöðu verkefna innan jarðvangsins, en umfjöllun erlendra fjölmiðla hafa náð að endurspegla. Það var því við hæfi að í kynnisferðum í lok ráðstefnunnar fengu allir þátttakendur tækifæri til að heimsækja Kvikuna í Grindavík og fá þar innsýn í aðstæður frá heimafólki. Um 300 ráðstefnugestir tóku þátt í þessum kynnisferðum um Reykjanesið, þar sem þeir gátu meðal annars fræðst um jarðhræringar, menningu svæðisins, ferðaþjónustu,auðlindir svæðisins og nýtingu þeirra, útikennslu og STEM fræðslu. Með ferðunum gafst þvígestum tækifæri til að kynnast fjölbreyttum verkefnum og nýsköpun, heimsækja menningarstofnanir, ferðaþjónustufyrirtæki, rannsóknarstofnanir og grunnskóla, ásamt því að ganga um Reykjanesið undir leiðsögn sérfræðinga.

Megin markmið ráðstefnu sem þessarar er að efla tengslanet jarðvanganna bæði innan netverksins og til hagaðila, að þátttakendur geti deilt reynslu sinni og lært af öðrum um leið og það kynnist starfsemi jarðvanga um allan heim. Fyrir aðstandendur Reykjanes jarðvangs var markmiðið með ráðstefnunni ekki síður að auka þekkingu innan netverksins á jarðvanginum og að nýta tækifærið til að kynna starfsemi jarðvanga heimafyrir, meðal íbúa, fyrirtækja og stofnana á Reykjanesinu sem og á landinu öllu.

Einn af lykil þáttum í verkefninu var að geta haldið viðburðinn í heimabyggð, innan Reykjanes jarðvangs, og styrkja þannig viðskipti og þjónustu í nærsamfélaginu. Eins og fram hefur komið, voru um 400 þátttakendur á ráðstefnunni, en með þessum viðburði má reikna með að sambærilegur fjöldi hafi komið að undirbúningi og framkvæmd ráðstefnunnar sem og við þjónustu við ráðstefnugestina með einum eða öðrum hætti. Lagt var upp með það að hálfu Reykjanes jarðvangs að öll þjónusta og aðföng fyrir ráðstefnuna kæmi af svæðinu, auk þess sem kappkostað var við að kynna framleiðslu og þjónustu af svæðinu á ráðstefnunni, í ráðstefnugögnum og á ráðstefnusvæðinu. Þannig komu allar veitingar frá aðilum innan svæðisins, hönnun og undirbúningur fór fram innan svæðisins, auk þess sem akstur þátttakenda, tónlistaratriði og fleira kom frá heimafólki.

Umhverfisstefna viðburðarins var að vera plastlaus, versla í heimabyggð og lágmarka allan akstur og flutning. Þá var kappkostað við að halda prentun í lágmarki og bjóða upp á endurvinnslu á staðnum. Við náum seint að halda kolefnishlutlausar ráðstefnur á Íslandi vegna legu landsins, en aðstandendur ráðstefnunnar ákváðu að hluti ráðstefnugjaldsins myndi renna til kolefnisjöfnunar, og um leið styrkja björgunarsveitir svæðisins með því að kaupa Rótarskot fyrir 1,1 milljónir króna. Styrkur til björgunarsveitanna var afhentur á opnun viðburðarins.

Það er mat þeirra sem sóttu ráðstefnuna að hún hafi tekist með eindæmum vel og var umtalað að hún hafi verið með betri alþjóðlegu ráðstefna sem evrópska jarðvangs netverkið hefur komið að hingað til. Mega því allir sem komu að verkefninu vera stoltir af sínu framlagi og þeim ávinningum sem hún skilaði bæði í nærsamfélaginu og út fyrir landsteinana.

Myndasafn má finna með því að smella hér

Reykjanesið á lista yfir 100 merkilegar jarðminjar í heiminum

Daniel — Tue, 10 Sep 2024 11:03:38 +0000

Alþjóðajarðfræðisambandið (IUGS) hefur í annað sinn gefið út lista yfir 100 merkilegar jarðminjar í heiminum. Þar á meðal eru tveir staðir á Íslandi, Reykjanes og Vatnajökull.

Listinn var formlega útgefinn á 37. alþjóðlegu ráðstefnu jarðfræðisambandins í Busan Kóreu, 27. ágúst síðast liðinn. Á bak við þessa samantekt og viðurkenningu jarðminja að hálfu IUGS, standa yfir 700 sérfræðingar frá 80 löndum og 16 alþjóðastofnunum.

Nánari upplýsingar: www.iugs-geoheritage.org

IGC er einn aðal viðburður í heimi jarðvísinda og mikilvægur umræðuvettvangur IUGS. Á fjögurra ára fresti sameinar IGC samfélag jarðfræðinga frá öllum heimshornum. Aðalmarkmið þessa samvinnuverkefnis undir stjórn IUGS er að veita þeim svæðum, sem eru ómissandi fyrir jarðvísindin, viðurkenningu.

Nokkrar forsendur liggja á baki vali á þessum stöðum og svæðum:

hafa mikilvægt vísindalegt gildi.
eru bestu dæmi heimsins um jarðfræðileg einkenni og ferli.
eru staðir þar sem einstakar uppgötvanir um jörðina og sögu hennar hafa verið gerðar.
eru svæði sem hafa með einhverjum hætti þróað jarðvísindin.
eru staðsett um allan heim og eru jarðfræðilega fjölbreytt.
Viðurkenning og sýnileiki topp 100 listans frá IUGS getur leitt til frekari virðingar á þessum stöðum og ýtt undir að þau séu notuð sem kennslu og varðveislu þeirra.

Jarðminjasvæðin á þessum öðrum lista yfir 100 jarðarminjasvæði eru dreifð um 53 lönd og ná yfir níu fræðigreinar. Listann má finna í hlekk hér að neðan.

Reykjanes jarðvangur hlýtur endurvottun

Daniel — Thu, 04 Jan 2024 10:47:18 +0000

Á fundi stýrihóps UNESCO hnattrænna jarðvanga sem haldinn var 7-8 desember var umsögn úttektaraðila frá því í sumar tekin fyrir og niðurstaða fundarins er að Reykjanes jarðvangur fengi græna spjaldið að nýju fyrir næstu 4 ár.

UNESCO, Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna viðurkenndi Reykjanes sem UNESCO Global Geopark árið 2015. Það er ekki þar með sagt að Reykjanes jarðvangur geti flaggað þeim fána að vera UNESCO Global Geopark um ókomna tíð án þess að vinna fyrir því. Jarðvangar um allan heim fara í gegnum úttekt á fjögurra ára fresti að jafnaði. Þar eru framfarir og störf jarðvangsins skoðuð og einnig hverju þarf að vinna betur að o.s.frv. Eftir úttektina liggur fyrir niðurstaða sem getur farið á þrjá vegu, rauða-, gula-, og græna kortið. Fái jarðvangur rauða kortið missir hann titilinn UNESCO Global Geopark, gula kortið gefur jarðvangnum aðeins tvö ár til að bregðast hratt við tillögum til umbóta. Græna kortið er svo besta mögulega útkoma þar sem jarðvangnum eru gefin fjögur ár til að vinna að tillögum til umbóta. Reykjanes jarðvangur fékk græna kortið í sinni fyrstu úttekt árið 2019 og aftur núna 2023 í sinni annari úttekt. Það er óhætt að segja að það góða starf sem hefur farið fram á Reykjanesi undanfarin ár hefur skilað þessum frábæra árangri. Stofnaðilar og stjórn Jarðvangsins á Reykjanesi eru því afar stoltir af verkefninu og ætla að vinna áfram að því að styrkja stoðir jarðvangsins.

Sjá nánar…] https://www.unesco.org/en/articles/two-new-geoparks-proposed-endorsement-unesco-global-geoparks-council

Brimketill hlýtur umhverfisverðlaun Ferðamálastofu

Daniel — Thu, 04 Jan 2024 10:41:05 +0000

Ferðamálastofa veitti Reykjanes Geopark Umhverfisverðlaun Ferðamálastofu fyrir árið 2023 fyrir uppbyggingu við Brimketil skammt vestan Grindavíkur. Um er að ræða áhugaverðan ferðamannastað á Suðurnesjum þar sem hægt er að sjá þann kraft sem býr í Norður-Atlantshafinu þegar brimið skellur á klettunum. Öldugangur og ytra álag hefur smátt og smátt mótað bolla og katla í basaltið. Þarna má sjá Brimketil sem er sérkennilegur ketill í sjávarborðinu sem minnir helst á heitan pott á sólríkum degi. Áður gat skapast mikil hætta þegar fólk fór út á úfið hraunið sem er sprungið og gróft með úfnum jöðrum og yfirborði.

Áhersla á aukið öryggi og bætt aðgengi

Um er að ræða framkvæmdir til að bæta öryggi og aðgengi ferðamanna. Nauðsynlegt þótti að skilgreina aðkomu að áningarstaðnum ásamt því að útbúa útsýnispall og stíga sem falla að landslaginu. Reykjanes Geopark hefur hlotið fimm styrki frá Framkvæmdasjóði ferðamannastaða fyrir Brimketil.

Í upphafi var unnið deiliskipulag fyrir svæðið umhverfis Brimketil þar sem lögð var áhersla á bætt og öruggara aðgengi. Í framhaldi var útbúinn útsýnispallur, bílastæði afmarkað, göngustígur mótaður ásamt skiltum með upplýsingum um svæðið. Nú síðast var farið í að stækka útsýnispallinn ásamt því að að gera hann öruggari og bæta aðgengi. Framkvæmdaverkefnin ríma vel við áherslur Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða er varða öryggi og bætt aðgengi að ferðamannastað.

Hér má sjá tilkynningu Ferðamálastofu

Seltún í Krýsuvík verður lokað í maí vegna framkvæmda

Daniel — Fri, 21 Apr 2023 12:02:28 +0000

Tilkynning frá Hafnarfjarðarbæ: Seltún í Krýsuvík verður lokað í maí vegna framkvæmda

Seltún í Krýsuvík verður lokað frá 2. maí til 6. júní vegna framkvæmda. Verið er að skipta um göngupall úr timbri sem er eina örugga aðkoman að leirhverunum á svæðinu og því verður svæðið alfarið lokað meðan á framkvæmdunum stendur. Um er að ræða mjög virkt sprengigíga- og borholusvæði og kallar það eitt á að gönguleiðir þarf stöðugt að vera að laga þar sem slitið er mikið. Samhliða verður borið í malarstíga eins og aðstæður leyfa. Verkefnið er unnið með styrk úr framkvæmdasjóði ferðamannastaða til áframhaldandi uppbyggingar á svæðinu sem er talið brýnt vegna öryggis- og náttúruverndarsjónarmiða.

Ein fegursta náttúruperla landsins

Krýsuvík er ein fegursta náttúruperla Íslands og fjölbreytt litadýrð náttúrunnar á hverasvæðinu við Seltún heillar marga. Viðhald á stígum og uppbygging gönguleiða á þessum vinsæla ferðamannastað er forgangsatriði Hafnarfjarðarbæjar í nýútgefinni áfangastaðaáætlun höfuðborgarsvæðisins en hugmyndir eru uppi um frekari uppbyggingu aðstöðu á svæðinu á næstu árum.

Ferðamönnum öllum er þakkað fyrir þolinmæðina á meðan framkvæmdum stendur og bent á fjölmarga aðra áhugaverða staði í Hafnarfirði á www.hafnarfjordur.is eða áfangastaði á Reykjanesi á www.visitreykjanes.is

2024 EGN Conference hosted by Reykjanes Geopark

Daniel — Tue, 04 Apr 2023 14:34:56 +0000

Reykjanes Geopark secured last week, the next international conference of European Geoparks Network (EGN), which will be held at the beginning of October 2024 in Hljómahöll. It is estimated that up to 600 people will attend the conference.

Applications to hold the conference were announced last spring, and the deadline for applications expired on November 30 last year. The application was then followed up at the EGN coordination meeting that took place in Hateg UNESCO Global Geopark last week, with a presentation from Reykjanes Geopark. Subsequently, members voted between applications, but four applications were received for the meeting from locations in Finland, Denmark, Greece and Iceland. Iceland received about half of the votes, which guaranteed Reykjanes ground floor the right to hold the next conference.

The international conference of the European Geoparks network aims to present and discuss the projects and activities of the Geoparks. The conference lasts for 3 days, with up to 150 talks, field tours and seminars, which discuss, among other things, regional development, tourism, sustainability, education, innovation and the protection of nature within geopark territories throughout Europe.

Earthquake swarm prompts civil protection alert on Reykjanes Peninsula

Daniel — Tue, 17 May 2022 12:55:55 +0000

The state police civil protection department last night declared an uncertainty phase—the lowest of Iceland’s three elevated alert levels—due to the earthquake swarm that began yesterday near Eldvörp, on the Reykjanes peninsula. The civil protection department met yesterday evening to discuss the situation. –> Show caution in and around mountains/hills/slopes due to danger of rockfall/landslides.

Six earthquakes over Magnitude 3 have occurred, and smaller quakes numbering 580 yesterday and over 50 so far today. The biggest quake was Magnitude 4.7, at 17.40 yesterday afternoon.

“Increased seismic activity has taken place in recent weeks and earthquakes over Magnitude 4 have been recorded over the weekend,” a statement from the civil protection agency says.

“Residents are encouraged to think about loose items and furniture that could fall over in earthquakes, and make especially sure that loose items cannot fall on people as they sleep. The Met Office has also drawn attention to the fact that rockfalls and landslides could occur on steep slopes and that it is good to be cautious close to steep slopes.”

It was confirmed this lunchtime that nearly 1.5 cubic kilometers of magma have accumulated underground not far from the Blue Lagoon, and that the land surface has risen several centimeters. Kristín Jónsdóttir, Met Office natural hazards group leader, confirmed to RÚV that such accumulation and surface rise are necessary precursors to a volcanic eruption, but added that they do not always lead to an eruption.

What is an uncertainty phase?

The civil protection uncertainty phase means that there is increased monitoring of events that could lead to a threat to the health and safety of people, the environment, or infrastructure.

Hjördís Guðmundsdóttir, civil protection press officer, says the uncertainty phase is issued to inform the public of the situation and to prepare emergency services and other stakeholders. “But as scientists have said, it is nearly impossible to predict a volcanic eruption in an active volcanic system. It could happen tomorrow or in a decade.”

Within the civil protection community, the uncertainty phase ensures closer and more regular communication and cooperation among agencies as diverse as the met office, the police, the University of Iceland earth sciences school, search & rescue teams, and media, among others.

Source: RÚV

Ný vefsíða jarðvanga á Íslandi

Daniel — Tue, 14 Sep 2021 12:11:50 +0000

Ný vefsíða samstarfsvettvangs íslenskra jarðvanga, geopark.is, opnaði nýlega en þar birtast nýjustu fréttir af samstarfi jarðvanganna og fleira áhugavert. Lengi hefur vantað vettvang á vefnum fyrir Íslandsnefnd jarðvanga og er þessari vefsíðu ætlað að vekja athygli á starfi jarðvanga á Íslandi. Á Íslandi eru tveir starfandi jarðvangar, annars vegar Reykjanes jarðvangur og hins vegar Katla jarðvangur. Gott samstarf hefur verið á milli jarðvanganna og stefnt að því að efla það enn frekar. Jarðvangarnir tveir leggja sig fram við að gera sig gildandi á meðal UNESCO skráninga á Íslandi. Á UNESCO deginum 3. september s.l. sem er fundur UNESCO verkefna á Íslandi kynntu jarðvangarnir þá vinnu sem hefur farið fram þar s.l. tvö ár og vakti það mikla athygli og hrifningu gesta á fundinum. Hér má lesa nánar um UNESCO daginn geopark.is/unesco_dagur .

Þarna er einnig að finna ýmsan fróðleik sem og skilgreiningar sem tengjast UNESCO hnattrænum jarðvöngum (e. UNESCO Global Geoparks) s.s. fréttabréf evrópskra jarðvanga, bæklinga ofl.

Mennta- og menningarmálaráðuneytið styrkti Háskólafélag Suðurlands til að koma síðunni upp.

Allt um eldgosið

Eyþór Sæmundsson — Fri, 28 May 2021 11:56:17 +0000

Allar helstu upplýsoingar um eldgosið í Geldingadölum má finna á vefsíðu Visit Reykjanes

Eldgos hófst við Fagradalsfjall í Geldingadölum þann 19. mars 2021 kl. 20:45 í kjölfar jarðskjálftahrinu sem stóð í meira en 3 vikur, og hefur í raun staðið yfir síðan í lok árs 2019. Ljóst var að um 7 km langur kvikugangur milli Keilis og Fagradalsfjalls hafði myndast. Eldgosið hófst þegar kvikugangurinn braut sér leið upp á yfirborðið og síðan þá hefur verið nær stöðugt kvikustreymi, eða um 5-10 rúmmetrar á sekúndu. Eldgosið ber með sér merki að um dyngjugos sé að ræða, og vísbendingar gefa til kynna að frumstæð möttulbráð sé að streyma af miklu dýpi upp á yfirborðið í Geldingadölum. Hversu lengi mun gjósa í Geldingadölum, getur gosið á fleiri stöðum, hvað gerist næst ? Það verður tíminn að leiða í ljós.

Eldgos á Reykjanesskaga eru tíð þó svo að ekki hafi gosið þar í um 800 ár. Síðasta eldsumbrotatímabil stóð í nær 300 ár eða frá landnámsárunum, 950-1240. Enn lengra er síðan gaus við Fagradalsfjall, eða að minnsta kosti 6.000 ár, þá rann hraun sem nefnist Beinavörðuhraun.

Geoparkvika

Eyþór Sæmundsson — Fri, 28 May 2021 11:46:02 +0000

Dagana 31. maí til 4. júní 2021 fer fram Geopark-vika á Reykjanesi í níunda sinn. Sambærilegar vikur fara fram í öllum evrópskum geopörkum um þetta leyti árs. Markmiðið er að gefa íbúum og gestum kost á að kynnast jarðsögu og menningu svæðisins með fjölbreyttum uppákomum.

Dagskrá kynnt síðar